• 5
• 2026-07-19 10:55:13

Indias first hydrogen train | ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು ಲೋಕಾರ್ಪಣೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೈಲುಗಳಿಗಿಂತ ಇದು ಹೇಗೆ ಭಿನ್ನ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಮಾಹಿತಿ | SNK

ನವದೆಹಲಿ : ದೇಶದ ರೈಲ್ವೆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸದೊಂದು ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ದೇಶದಲ್ಲೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಇಂಧನ ಚಾಲಿತ ರೈಲಿಗೆ ಹಸಿರು ನಿಶಾನೆ ತೋರಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಜರ್ಮನಿ, ಜಪಾನ್, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದಂತಹ ಆಯ್ದ ದೇಶಗಳ ಸಾಲಿಗೆ ಭಾರತವೂ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ರೈಲ್ವೆಯ ಜಿಂದ್-ಸೋನಿಪತ್ ನಡುವಿನ 89 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಈ 10 ಬೋಗಿಗಳ ರೈಲು ಸಂಚರಿಸಲಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಸಾಮಾನ್ಯ ಡೀಸೆಲ್ ರೈಲುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಚಲಿಸಲು ಬೇಕಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ರೈಲಿನ ಒಳಗಡೆಯೇ ಉತ್ಪಾದಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ 1,200 ಕಿಲೋವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ 'ಪ್ರೋಟಾನ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ ಮೆಂಬರೇನ್ ಫ್ಯುಯೆಲ್ ಸೆಲ್' (PEMFC) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಿದೆ. ರೈಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅನಿಲ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದ ಆಮ್ಲಜನಕದ ನಡುವೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಇಡೀ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಇಂಧನ ದಹನ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಹೊಗೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಹಬೆ ಮತ್ತು ಶಾಖ ಮಾತ್ರ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ ಲಿಥಿಯಂ ಐರನ್ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ (LFP) ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇವು ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಿದಾಗ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಡೀಸೆಲ್ಗಿಂತ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಏಕೆ ಉತ್ತಮ?
ಸಾಮಾನ್ಯ ಡೀಸೆಲ್ ಇಂಧನಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಇಂಧನವು ಅತ್ಯಧಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಡೀಸೆಲ್ ಪ್ರತಿ ಕೆಜಿಗೆ 43 ಮೆಗಾಜೂಲ್ ಶಕ್ತಿ ನೀಡಿದರೆ, ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಬರೋಬ್ಬರಿ 120 ಮೆಗಾಜೂಲ್ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ರೈಲಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದರ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚವೂ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಇರಲಿದೆ.

ಸ್ವದೇಶಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ
ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಡಿಎಸ್‌ಒ (RDSO) ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹರಿಯಾಣದ ಜಿಂದ್ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರೈಲ್ವೆ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಮತ್ತು ಮರುಪೂರಣ ಘಟಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು 3,000 ಕೆಜಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಗ್ಯಾಸ್ ಸೋರಿಕೆ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಶಟ್-ಆಫ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ರೈಲಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ವೇಗ
ಒಟ್ಟು 10 ಬೋಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಇಂಧನ ಚಾಲಿತ ಪವರ್ ಕಾರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಎಂಟು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೋಗಿಗಳಿವೆ. ಇದು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 2,600 ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಗಂಟೆಗೆ ಗರಿಷ್ಠ 110 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಗಂಟೆಗೆ 75 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ಸು ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿಸಲು ನೆರವಾಗಲಿದೆ.

Author:

ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣದ ರಾಜ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸುದ್ದಿಗಳ ಸರಳ ನಿರೂಪಣೆ. ನೇರ, ನಿಷ್ಠುರ, ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ನೈಜ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನುಒದಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ನಡೆಯುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಸಾಧಕ-ಬಾಧಕಗಳ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಕಳೆದ 10 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸ್ಪೀಡ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌ ಕನ್ನಡ ಹೊಂದಿದೆ.